R.K. gesticht Groenestein

In 1971 werd het rooms-katholieke weeshuis en opvoedingsgesticht Groenestein aan de Loosduinseweg gesloopt. Ooit stond op deze plek de boerderij Groenestein. In de 19e eeuw is het gesticht verrezen. Het was berucht en zelfs nu nog doet de naam van het weeshuis veel mensen huiveren.

Boerderij Groenestein

In 1971 zijn resten opgegraven van de laatmiddeleeuwse boerderij Groenestein aan de Gaslaan. Het terrein, waar het archeologisch onderzoek verricht werd, was al in de 15de eeuw in cultuur gebracht. Dit blijkt uit een sloot met daarin aardewerkfragmenten, stukken bot en leer.

Opgravingen Gaslaan. Fundamenten Boederij Groenestein. Foto: QueenDrakula (http://www.panoramio.com/user/1803076)

Opgravingen Gaslaan. Fundamenten Boederij Groenestein. Foto: QueenDrakula (http://www.panoramio.com/user/1803076)

De oudste overblijfselen van de boerderij zelf dateren uit de tweede helft van de 17de eeuw. Uit deze periode zijn de bakstenen funderingen van het woon- en stalgedeelte van de boerderij opgegraven. Hiertoe behoort ook een kelder of opkamer waar zuivelproducten zoals melk en kaas bewaard werden.

Topografische kaart van Den Haag en Leiden en omgeving, 1850 (fragment)

Topografische kaart van Den Haag en Leiden en omgeving, 1850 (fragment)

Rond het eind van de 18e eeuw, werd de boerderij grotendeels gesloopt en heeft men een nieuwe boerderij met een vrij grote stalschuur aan de huidige Gaslaan gebouwd. In de fundamenten zijn veel grote bakstenen gebruikt(ook wel kloostermoppen genaamd). Deze zijn vermoedelijk afkomstig van het nabijgelegen kasteel Westerbeek dat in 1794 grotendeels gesloopt werd.

De boerderij groeide uit tot een buitenplaats. Langs de Loosduinseweg en Beeklaan stonden meerdere van dit soort buitenplaatsen, zoals Westerbeek en Noorderbeek. Op het kaartfragment de situatie van dit deel van Den Haag rond 1850.

Schiefbaan Hoviusstichting

Huize Groenestein, ca 1895

Rond 1879 werd boerderij Groenesteijn gesloopt voor de bouw van de Schiefbaan Hoviusstichting  voor Jongens, welke in 1885 gereed was. Al gauw sprak men alleen nog maar van Huize Groenestein in plaats van de Schiefbaan Hoviusschool. Rond 1892 werd in de achtertuin van Groenestein een bewaarschool en lagere school voor meisjes gebouw naar een ontwerp van architect Nicolaas Molenaar sr.

Het gesticht is vernoemd naar de welgestelde haagse notaris C.J. Schiefbaan. Ook het ziekenhuis Westeinde heeft een bijdrage van Schiefbaan gehad, toen het nog het Joannes de Deo ziekenhuis heette.

Schiefbaan Hoviusstichting, kapel, Katholiek leven in beeld, Katholiek Documentatie Centrum

Schiefbaan Hoviusstichting, kapel, Katholiek leven in beeld, Katholiek Documentatie Centrum

Uiteindelijk zou de in 1885 gebouwde linkervleugel bestemd worden voor de meisjes en de in 1893 gebouwde rechtervleugel voor de jongens. De kapel stamde ook uit 1893.

“Springend hondje” aan de gevel van Huize Groenestein. Fotocollectie Rijksvoorlichtingsdienst

Toen Huize Groenestein werd gebouwd werkte aan dit gebouw een bouwvakker die samen met zijn hond de bouw op ging. De metselaar stortte van de steiger naar beneden en zijn trouwe hondje sprong hem achterna. Om dit hondje te herdenken was er een beeld van een springend hondje aangebracht in de voorgevel van het Gesticht.

Op 15 juli 1968 brak er een brand uit in het gesticht waardoor de complete zolderetage van een zijvleugel werd verwoest.

Flat Groenestein

Beeldengroep bij flatgebouw Groenestein door Berry Holslag.

Lange tijd heeft het terrein van Groenestein braak gelegen. Dit terrein werd bijvoorbeeld gebruikt voor demonstraties tegen kernwapens.

Vanaf 1987 staat er het flatgebouw Groenestein. Bij de ingang staat een markante beeldengroep van Berry Holslag, een man en een vrouw op zuilen. Deze beelden zijn uit 1988.

Reacties

Reacties

Dit bericht is geplaatst in Architectuur, Geschiedenis met de tags , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.