Den Haag en Berlage

Hendrikus Petrus Berlage wordt beschouwd als één van de belangrijkste architecten van de twintigste eeuw. Hij wordt vaak gezien als een Amsterdamse architect, maar is ook een Haagse architect, gezien het aantal gebouwen dat hij in Den Haag ontwierp, alsmede zijn woonhuis aan de Violenweg.

H.P. Berlage

Wat nu volgt is een kleine opsomming van de bouwsels in Den Haag waarvoor Berlage verantwoordelijk was. Een uitgebreide beschrijving van de bouwwerken of stedebouwkundige plannen worden elders op deze site vermeldt.

Hendrik Petrus Berlage (Amsterdam, 21 februari 1856 – Den Haag, 12 augustus 1934) (wikicommon)

Hendrik Petrus Berlage (Amsterdam, 21 februari 1856 – Den Haag, 12 augustus 1934) (wikicommon)

Berlage studeerde in 1878 af aan het Polytechnikum in Zürich en ging niet lang daarna in Amsterdam bij Theo Sanders werken. Hij werd partner in het bureau van Sanders en samen bouwden ze veel gebouwen in neo-renaissancistische stijl. Na zijn breuk met Sanders ging Berlage zich meer en meer keren tegen de neostijlen. Toen hij uiteindelijk van Wethouder Treub de opdracht kreeg een beursgebouw aan het Damrak te ontwerpen, brak Berlage definitief door als architect.

Het gebouw, dat in 1903 werd voltooid, wordt beschouwd als het eerste gebouw van de moderne architectuur. Voor de bouw van de Beurs had Berlage al wat gebouwen ontworpen in Den Haag. Vanaf 1914 zou Berlage zelfs in Den Haag wonen en bouwde tot aan zijn dood in 1934 in de Hofstad een aantal van zijn mooiste bouwwerken.

Kantoor De Nederlanden van 1845 (1895, 1902 en 1909)Het kantoorpand aan het Kerkplein voor de verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845 was het eerste gebouw van Berlage in Den Haag. Het is meerdere malen door Berlage verbouwd en verhoogd. Meer hier >>>
Villa Henny (1898)
Villa Henny (Foto: Michiel Coolen, 2013)Deze voor Carel Henny ontworpen villa staat op de hoek van Scheveningseweg en het Rooseveltplantsoen. Carel Henny was de toenmalige directeur van de verzekeringsmaatschappij Nederlanden van 1845. Het gebouw stond bekend als het ‘gele gevaar’ vanwege gele dakpannen. Meer hier >>>
Huis in de Kettingstraat (1905)
Huis Kettingstraat (foto: Michiel Coolen, 2013)Kettingstraat 21-23 is een klein huis, ontworpen door Berlage, en netjes ingepast in een huizenrij in de oude binnenstad.Het is een symmetrisch en klassiek pand. Later is er nog een houten erker aangebouwd. Meer hier >>>
Huis aan het Kanaal (1912)Huis aan het Kanaal. (Foto: Michiel Coolen, 2013)Koninginnegracht 146 is een groot woonhuis, welke wederom in opdracht van Carel Henny door Berlage is ontworpen. Omdat het pand op de hoek van een straat staat, gebruikte Berlage de mogelijkheid om er een erker te plaatsen. De uit natuursteen bestaande erker is 45 graden gedraaid ten opzichte van de plattegrond. Meer hier >>>
Villa in het Prinsevinkenpark (1913)Villa Nieuw Parkwijck aan het Prinsevinkenpark (Foto: Michiel Coolen, 2013)Prinsevinkenpark 42 is een voor Leo Simons ontworpen pand. Leo Simons was de directeur van de Wereldbibliotheek (voorheen was dat de maatschappij voor Goede en Goedkope Lectuur). Het pand is een goed voorbeeld van de invloeden van Frank Lloyd Wright, welke Berlage had opgedaan, tijdens zijn reis door de Verenigde Staten in 1911. Voor Leo Simons had Berlage in 1900 al de Villa Parkwijck in Amsterdam gebouwd. Meer hier >>>
Villa Berlage (1914)Villa Berlage (Foto: Michiel Coolen, 2013)Voor zichzelf en zijn gezin ontwierp Berlage deze villa aan de Violenweg 14, nadat hij in 1914 in dienst was getreden van de firma Müller te Rotterdam.Deze firma was eigendom van het echtpaar Kröller-Müller dat in Den Haag woonde. Meer hier >>>
Winkelpand Meddens en Zn. (1914)Winkelpand Meddens (Foto: Michiel Coolen, 2013)In zijn zogeheten klassieke periode bouwde Berlage dit kantoorgebouw met winkelruimte aan de Hofweg 11.
De gebeeldhouwde decoraties zijn van Lambertus Zijl, met wie Berlage al meerdere malen samenwerkte. Meer hier >>>
Kantoor De Nederlanden van 1845 (1924/27)Kantoor Raamstraat (Foto: Michiel Coolen, 2013)Aan de Groenhovenstraat 2, op de hoek van de Raamweg, bouwde Berlage een tweede kantoorgebouw voor de verzekeringsmaatschappij Nederlanden van 1845. Ook hier liet Berlage zich beïnvloeden door Frank Lloyd Wright, en wel door het Larking Building in Buffalo, USA. In 1954 is de tweede verdieping onder leiding van W.M. Dudok erop geplaatst, naar plannen van Berlage. Meer hier >>>
Doorbraak/aanleg Vijverdam (1924/25)Reling langs de Vijverdam (Foto: Michiel Coolen, 2013) Om het verkeer in de binnenstad van Den Haag wat meer te kunnen laten doorstromen, zijn is er een aantal stedebouwkundige ingrepen gepleegd. Eén daarvan is een doorbraak langs de Gevangenpoort. Zodoende waren de Kneuterdijk en het Buitenhof met elkaar verbonden. De details van de doorbraak, zoals de bankjes en de reling zijn ook door Berlage ontworpen.
Kiosk Buitenhof (1925)Berlage Kiosk (Foto: Michiel Coolen, 2012)De kiosk die Berlage op het Buitenhof bouwde was deel van het ontwerp van een totale reconstructie van het Buitenhof en doorbraak richting Kneuterdijk. Samen met Piet Zwart ontwierp Berlage een renovatie van het Buitenhof, inclusief lantaarnpalen, een bloemenkiosk, krantenkiosk en ondergrondse toiletten. Meer hier >>>
First Church of Christ Scientist (1925/26)First Church of Christ Scientist (Foto: Michiel Coolen, 2012)Deze kerk aan de Andries Bickerweg 1b, is gebouwd op een terrein met hoogteverschillen.Berlage liet zich inspireren door het gedachtegoed van het kerkgenootschap. Het interieur is van Piet Zwart. Meer hier >>>
Gemeentemuseum (1931/35)Gemeentemuseum (Foto: Michiel Coolen, 2013)Het Gemeentemuseum aan de Stadhouderslaan is wellicht het bekendste bouwwerk van Berlage. Hij maakte hiervoor twee ontwerpen. Het eerste ontwerp uit 1919/20 is niet uitgevoerd wegens de hoge kosten.  Uiteindelijk is men met het tweede ontwerp in 1931 aan de slag gegaan en is het gebouw in 1935 voltooid, een jaar na het overlijden van Berlage. Meer hier >>>

Reacties

Reacties